Çerez Yönetimi ve CMP
KVKK Çerez Politikası Nasıl Hazırlanır?
Çerez politikası ile aydınlatma metni farkı, politikada bulunması gereken başlıklar, çerez tablosu nasıl yazılır ve gü…
Çerez Yönetimi ve CMP
Çerez Yönetimi Nedir? İşletmeler İçin Uygulama Rehberi
Siteye bir çerez bandı eklemek uyum değildir. Uyum; rızayı almadan önce etiketleri durdurmak, tercihi kategoriye göre almak ve bunu kanıtlayabilmekle başlar.
Kısa cevap
Çerez yönetimi; bir web sitesinin kullandığı çerez ve benzeri izleme teknolojilerinin envanterini çıkarma, bunları amaçlarına göre sınıflandırma, zorunlu olmayanları kullanıcı rızası gelene kadar çalıştırmama ve verilen rızayı kayıt altına alma sürecinin tamamıdır. Banner yalnızca bu sürecin görünen yüzüdür.
Çerez nedir, neden kişisel veri sayılabilir?
Çerez, ziyaret ettiğiniz sitenin tarayıcınıza bıraktığı küçük bir metin dosyasıdır. Tek başına bakıldığında zararsız görünür; ancak içindeki benzersiz kimlik, ziyaretçiyi oturumlar ve siteler arasında ayırt edilebilir kılar. Bir veri, bir kişiyi belirli veya belirlenebilir hale getiriyorsa kişisel veri sayılır — çerez kimlikleri çoğu zaman tam olarak bunu yapar.
Bu yüzden tartışma "çerez kullanıyor muyum?" değil, "hangi çerez hangi amaçla çalışıyor ve bunun hukuki dayanağı ne?" sorusudur.
Çerez türleri ve rıza gerektirip gerektirmediği
| Kategori | Ne yapar | Rıza gerekir mi? |
|---|---|---|
| Zorunlu / teknik | Oturum, sepet, güvenlik, dil tercihi | Hayır — hizmetin çalışması için gerekli |
| Tercih / işlevsel | Tema, bölge, yazı boyutu gibi tercihleri hatırlar | Zorunlu değilse evet |
| Analitik / performans | Ziyaretçi sayısı, davranış, hata ölçümü | Evet |
| Pazarlama / hedefleme | Reklam kişiselleştirme, yeniden pazarlama | Evet |
| Sosyal medya / gömülü içerik | YouTube, harita, sohbet widget'ları | Evet — çoğu kendi çerezini bırakır |
Uyumu adım adım kurmak
Envanter çıkarın
Sitede hangi çerez, piksel, SDK ve gömülü içerik var? Elle liste tutmak küçük sitelerde mümkündür; eklenti ve ajans ekledikçe envanter hızla eskir. Otomatik tarama bu yüzden önemlidir.
Sınıflandırın
Her çerezi amacına göre kategoriye yerleştirin. Sağlayıcı, saklama süresi ve amaç bilgisini not edin; çerez politikasına bunlar yazılır.
Ön bloklama kurun
Zorunlu olmayan hiçbir etiket, rıza gelmeden çalışmamalı. Bu teknik adım atlandığında banner yalnızca dekordur.
Eşit seçim sunun
"Kabul et" ile "Reddet" aynı görünürlükte olmalı. Reddi zorlaştıran tasarımlar (karanlık desen) risk üretir.
Kaydedin
Kim, ne zaman, hangi metin sürümüne, hangi kategorilere rıza verdi? Kanıtlanamayan rıza, pratikte alınmamış sayılır.
Geri almayı kolaylaştırın
Kullanıcı tercihini sonradan değiştirebilmeli; genellikle sayfa altında sabit bir bağlantı veya buton ile.
Düzenli tarayın
Yeni bir pazarlama aracı eklendiğinde envanter değişir. Periyodik tarama olmadan uyum birkaç ayda eskir.
Bunu elle mi yönetmeli, platformla mı?
Tek sayfalık bir tanıtım sitesinde ve yalnızca zorunlu çerez varsa ek bir araca gerek kalmayabilir. Analitik, reklam pikseli veya gömülü içerik kullanıldığı anda işin doğası değişir: etiketleri rızaya göre tetiklemek, kayıt tutmak ve envanteri güncel tutmak elle sürdürülebilir olmaktan çıkar. Bu noktada bir çerez yönetim platformu (CMP) devreye girer; CMP nedir yazısında ne yaptığını ayrıntılı anlattık.
İlgili rehberler
Ön bloklama teknik olarak nasıl çalışır?
Uyumun en kritik ve en çok atlanan parçası budur. Rıza gelmeden bir script'in çalışmasını engellemenin üç yaygın yöntemi vardır:
| Yöntem | Nasıl çalışır | Güçlü / zayıf yönü |
|---|---|---|
| type değiştirme | Script etiketinin type değeri tanınmayan bir değerle değiştirilir; rıza gelince geri çevrilir | Yaygın ve güvenilir; her script'in elle işaretlenmesi gerekir |
| Etiket yöneticisi tetikleyicisi | Etiket yalnızca rıza değişkeni uygunsa ateşlenir | Temiz; yalnızca yönetici içindeki etiketleri kapsar |
| Otomatik bloklama | Platform sayfadaki script'leri tanıyıp kendiliğinden durdurur | Hızlı kurulum; yanlış pozitifte site işlevi bozulabilir |
Gömülü içerik: en sık unutulan kategori
YouTube videosu, Google Haritalar, sohbet widget'ı ve sosyal medya gömüleri kendi çerezlerini bırakır. Bunlar rıza gelmeden yüklenmemelidir.
- Video ve harita için yer tutucu gösterin: "Bu içeriği görmek için pazarlama çerezlerine izin verin" + tek tıkla izin butonu
- Yer tutucu, içeriğin ne olduğunu anlatmalı; boş gri kutu kullanıcıyı kaybettirir
- Sohbet widget'ını yalnızca rıza sonrası yükleyin veya işlevsel kategoriye alıp gerekçesini yazın
- Yazı tipi, ikon ve script'leri mümkünse kendi sunucunuza alın; üçüncü taraf isteği azaldıkça uyum yükü de azalır
KVKK tarafında dikkat edilecek beş nokta
- Aydınlatma ile rıza ayrı metinlerdir. Aydınlatma bilgi verir, rıza izin alır; ikisi tek kutuya sıkıştırılamaz.
- Önceden işaretli kutu kullanılamaz. Zorunlu kategoriler hariç hiçbir kategori açık gelmemelidir.
- Rıza özgür iradeyle verilmiş olmalı. Reddi zorlaştıran tasarım bu şartı tartışmalı hale getirir.
- Geri çekme kolay olmalı. Rızayı vermek kaç tıksa, geri almak da benzer kolaylıkta olmalıdır.
- Veri aktarımı değerlendirilmeli. Rıza kayıtları veya analitik veriler yurt dışında saklanıyorsa bu ayrı bir aktarım değerlendirmesi gerektirir.
Sitenin genel KVKK yükümlülükleri için KVKK uyumlu web sitesi rehberine bakın.
Gömülü içerik: en sık unutulan kategori
Çerez denince akla analitik ve reklam gelir. Oysa uyumsuzluğun en yaygın kaynağı, sayfaya gömülen üçüncü taraf içeriklerdir: video oynatıcı, harita, yazı tipi servisi, sosyal medya gönderisi, yorum sistemi.
Bunlar sayfa açılır açılmaz kendi çerezlerini yazar ve ziyaretçinin rızası alınmamış olur. Çözüm üç yoldan biridir:
- Ön bloklama: gömülü içerik, rıza verilene kadar yüklenmez; yerinde “onay verirseniz video görünür” açıklaması gösterilir
- Gizlilik modu: bazı servislerin çerez yazmayan gömme adresleri vardır
- Yerel sunum: yazı tipi ve küçük varlıkları kendi sunucunuzdan sunun — hem çerez sorunu biter hem performans iyileşir
Ön bloklama teknik olarak nasıl çalışır?
Temel fikir basittir: betiğin tarayıcı tarafından çalıştırılması, rıza gelene kadar ertelenir.
- Betik etiketinin tipi, tarayıcının çalıştırmayacağı bir değere ayarlanır
- Rıza verildiğinde tip normale çevrilir ve betik yüklenir
- Etiket yöneticisi kullanılıyorsa tetikleyiciler rıza sinyaline bağlanır
- Çerez yazan `iframe` öğelerinin kaynak adresi rızaya kadar boş tutulur
- Sunucu tarafı kurulumlarda istek, rıza kontrolünden sonra gönderilir
Bu sitede ölçüm altyapısı aynı mantıkla kurulmuştur: rıza verilmeden hiçbir analitik betiği indirilmez. Sinyal aktarımının ayrıntısı Consent Mode v2 yazısında.
Rıza kaydında ne tutulmalı?
| Alan | Neden gerekli |
|---|---|
| Tarih ve saat | Ne zaman rıza verildiği |
| Kategori tercihleri | Hangi kategoriye onay verildiği |
| Metin sürümü | Hangi metne onay verildiği |
| Rıza yöntemi | Banner, ayarlar paneli veya yenileme |
| Anonim tanımlayıcı | Kaydı ziyaretçiyle eşleştirmek için |
Kayıt, kişiyi tanımlamak için değil ispat yükümlülüğünü karşılamak için tutulur; bu yüzden mümkün olan en az veriyle tutulmalıdır.
Sık sorulan sorular
Çerez bandı koymak yeterli mi?
Hayır. Banner görünen yüzdür. Rıza gelmeden analitik ve reklam etiketlerinin çalışmaması, tercihin kategori bazında alınması ve kaydın tutulması gerekir. Bunlar olmadan banner yalnızca görsel bir öğedir.
Sadece zorunlu çerez kullanıyorum, yine de banner gerekir mi?
Gereksinim, zorunlu olmayan çerez kullanıp kullanmadığınıza bağlıdır. Yalnızca teknik/zorunlu çerez varsa rıza mekanizması ihtiyacı farklılaşır; ancak aydınlatma yükümlülüğünüz devam eder. Durumunuzu hukukçunuza teyit ettirin.
Google Analytics kullanıyorum, bu analitik mi pazarlama mı?
Ölçüm amaçlı kullanım analitiktir. Ancak veriler reklam kişiselleştirme için de kullanılıyorsa (örneğin Google Ads ile bağlantılıysa) pazarlama tarafına geçer. Kategoriyi gerçek kullanıma göre belirleyin.
Gömülü YouTube videosu için rıza şart mı?
Standart gömme yöntemi çerez bırakır; bu nedenle pazarlama/işlevsel kategoriye girer ve rıza gerektirir. Gizlilik odaklı gömme seçenekleri kullanılsa bile kapsamı kendi kurulumunuzda doğrulayın.
Ön bloklama site hızını etkiler mi?
Genellikle olumlu etkiler: rıza vermeyen ziyaretçide üçüncü taraf script'leri hiç yüklenmez. Kurulum sonrası Core Web Vitals ölçümünüzü tekrarlayın.
Yalnızca zorunlu çerez kullanıyorum, banner gerekir mi?
Zorunlu olmayan hiçbir çerez kullanılmıyorsa rıza arayüzüne genellikle gerek kalmaz; ancak hangi çerezleri kullandığınızı açıklayan bir çerez politikası yine de bulunmalıdır.
Sonraki adım
Çerez metinleri ve rıza kurgusu teslim kapsamında
Kurduğumuz sitelerde çerez politikası, aydınlatma metni ve rıza akışı için altyapı hazır gelir. Çerez yönetim platformu tarafında ise Cooqee grup içi çözümümüzdür.
Telefonla da ulaşabilirsiniz: 0216 355 75 37 · Hafta içi 09:00–18:00